جواب خودرابیازمایید صفحه 76 شیمی دوازدهم

پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دوازدهم صفحه ۷۷ - خود را بیازمایید - تمرین ۱ سلام به شیمی‌دان‌های عزیز! برای پاسخ به این سوال باید به مفهوم **توزیع بار الکتریکی** در نقشه پتانسیل دقت کنیم. گشتاور دو قطبی مولکول **اتین ($C_{2}H_{2}$)** برابر با صفر است. **دلیل علمی:** همان‌طور که در تصویر سمت راست می‌بینید، توزیع چگالی بار در مولکول اتین کاملاً **متقارن** است. در این نقشه، مراکز بارهای مثبت و منفی بر هم منطبق هستند و هیچ بخشی از مولکول نسبت به بخش دیگر دارای تراکم بار متفاوتی نیست؛ بنابراین این مولکول **ناقطبی** بوده و گشتاور دو قطبی آن صفر است. اما در مولکول **کربونیل سولفید ($SCO$)**، توزیع بار **نامتقارن** است. رنگ‌های متفاوت در دو سر مولکول (قرمز برای تراکم بار منفی و آبی برای تراکم بار مثبت) نشان‌دهنده قطبی بودن آن و داشتن گشتاور دو قطبی بزرگتر از صفر است.

پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دوازدهم صفحه ۷۷ - خود را بیازمایید - تمرین ۲ در این تمرین یاد می‌گیریم چگونه از روی رنگ‌های نقشه پتانسیل، قطب‌های مثبت و منفی را شناسایی کنیم. **پاسخ بخش آ:** در نقشه‌های پتانسیل الکترواستاتیک، رنگ **قرمز** نشان‌دهنده تراکم بار منفی و رنگ **آبی** نشان‌دهنده تراکم بار مثبت است. * **در آمونیاک ($NH_{3}$)**: اتم نیتروژن که در بخش قرمز رنگ قرار دارد با **$\delta-$** و اتم‌های هیدروژن که در بخش آبی هستند با **$\delta+$** مشخص می‌شوند. * **در گوگرد تری اکسید ($SO_{3}$)**: اتم‌های اکسیژن در لبه‌های قرمز رنگ با **$\delta-$** و اتم گوگرد در مرکز بخش آبی با **$\delta+$** نمایش داده می‌شوند. **پاسخ بخش ب:** * **آمونیاک ($NH_{3}$)** یک مولکول **قطبی** است؛ زیرا توزیع بار در آن **نامتقارن** بوده و یک سر مولکول (نیتروژن) منفی و سر دیگر (هیدروژن‌ها) مثبت است. * **گوگرد تری اکسید ($SO_{3}$)** یک مولکول **ناقطبی** است؛ زیرا با وجود قطبی بودن پیوندها، ساختار مولکول کاملاً **متقارن** بوده و برآیند گشتاورهای دو قطبی پیوندها برابر صفر می‌شود (مرکز بارهای مثبت و منفی بر هم منطبق است).

پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دوازدهم صفحه ۷۷ - خود را بیازمایید - تمرین ۳ این آزمایش کلاسیک، تأثیر **میدان الکتریکی** بر مولکول‌های قطبی و ناقطبی را نشان می‌دهد. **تحلیل و پیش‌بینی:** * تصویر سمت چپ که در آن جریان مایع هنگام نزدیک شدن میله باردار **منحرف شده** است، متعلق به **کلروفرم ($CHCl_{3}$)** می‌باشد. * تصویر سمت راست که جریان مایع بدون انحراف و به طور **مستقیم** پایین می‌آید، متعلق به **کربن تتراکلرید ($CCl_{4}$)** است. **دلیل:** مولکول $CHCl_{3}$ به دلیل وجود اتم هیدروژن در کنار سه اتم کلر، ساختار **نامتقارن** و در نتیجه خاصیت **قطبی** دارد. مولکول‌های قطبی در حضور یک جسم باردار، جهت‌گیری کرده و به سمت آن جذب می‌شوند. در مقابل، $CCl_{4}$ دارای ساختار چهاروجهی کاملاً **متقارن** است که باعث می‌شود برآیند گشتاورهای دو قطبی آن صفر و مولکول **ناقطبی** باشد؛ بنابراین میدان الکتریکی خارجی تأثیری بر مسیر حرکت آن ندارد.